Pantanal – Deel 2
Brazilië – Pantanal | Anno 2018


Klein maar sluw, dat is de mangrovereiger. Zo dropt hij weleens lokaas in de vorm van een blad of een veer op het wateroppervlak. Nieuwsgierige vissen die daar op afkomen, zijn eraan voor de moeite

Als soort is de agamireiger bedreigd. Jammer, want vanwege zijn prachtige kleuren wordt hij ook weleens kolibriereiger genoemd. Opvallend zijn z’n lange snavel en korte poten

Roerloos een prooi opwachten, ze stilletjes besluipen, er wild achter aan rennen, vliegende insecten uit de lucht plukken, brutaalweg het voedsel van een ander stelen – de fluitreiger beheerst het allemaal

Ooit waren de fraaie nekpluimen van de fluitreiger een gegeerd object bij inheemse volkeren

Zal het nog ooit goed komen met het verenkleed van deze jonge fluitreiger?

Ook een fraaie verschijning is de kapreiger met zijn blauwe snavel en zijn zwarte kroon

Opvallend zijn de drie tot vier lange veren die van zijn zwarte kroon vertrekken

Traag maar statig vliegt een grote zilverreiger met ingetrokken nek boven de rivier. Vaak zal hij in ondiep water roerloos zijn prooi afwachten. Zodra hij er de kans toe ziet, spietst hij zijn slachtoffer op zijn dolkvormige snavel


Van alle leguanen is de groene leguaan wellicht de indrukwekkendste. Zijn lange staart vormt twee derde van zijn lichaamslengte. Hij kan er flink mee uithalen – bij voorkeur naar de kop van zijn belager

Liefst van al ligt de groene leguaan aan de waterkant te zonnebaden tussen de takken van de struiken

De grote ronde schub aan de achterzijde van zijn kop maken hem makkelijk te herkennen Karakteristiek is ook de stekelkam op zijn rug

Qua spanwijdte van de vleugels moet de jabiroe enkel voor de Andescondor onderdoen

Een indrukwekkende vogel is het, maar niet echt aantrekkelijk, met die kale, zwarte hals en die lange, zwarte snavel die naar boven lijkt te wijzen

Natuurlijke vijanden heeft deze vogel van een meter vijftig niet. Gemiddeld wordt hij 36 jaar oud

Zijn prooi detecteert hij niet op het zicht maar op de tast. Hij houdt zijn open snavel in een hoek van 45° met het wateroppervlak en klapt die dicht zodra een prooi contact maakt

Hun nest bouwen jabiroes met takken in een hoge boom. Dat nest wordt jaar na jaar gebruikt en telkens een beetje uitgebreid. Succesvolle nesten kunnen wel drie meter in doorsnee zijn

Na 30 dagen kruipen de jongen uit het ei, nog eens 110 dagen later kunnen ze vliegen. Toch blijven ze nog een drietal maanden in hotel mama. De meeste ouderparen slagen er dan ook niet in om elk jaar een nest groot te brengen


Vaak zit de Amerikaanse reuzenijsvogel urenlang rustig op een tak over het water uit te kijken, op zoek naar prooien – vooral vis, maar ook ongewervelde dieren, krabben en schaaldieren

Bij het vrouwtje is de borst deels roestbruin, deels blauwgrijs met een witte band ertussen, …

… bij het mannetje daarentegen is de borst helemaal roestbruin

Ook al heeft een jonge reuzenijsvogel de mooie kleuren van de volwassene nog niet, toch kan je het geslacht al herkennen

Mannetje en vrouwtje broeden in hun hol samen de eitjes uit. Om dan aan eten te geraken lokken ze insecten hun hol binnen door verteerd voedsel uit te braken

Het lijkt wel alsof ze beslist gezien willen worden, deze amazoneijsvogels, want steevast vatten ze post op een opvallende tak laag boven het water. Daar spieden ze naar vissen en schaaldieren

De groene dwergijsvogel is de kleinste van de vijf ijsvogels die de Pantanal bevolken. Hooguit 15 gram weegt hij. Hij heeft dan ook vele vijanden

De Saruman verbindt de Río Cuiabá met de Río Mutum. Het is een tijdelijke rivier zonder eigen bedding, die alleen tijdens het regenseizoen stroomt





Hun reputatie als agressieve vleeseters ten spijt zijn roodbuikpiranha’s vooral aaseters – een beetje te vergelijken met gieren op het land. Dat ze in scholen van enkele honderden individuen leven, is hun manier om zich tegen kaaimannen en reigers te beschermen

Het is even schrikken als je de tandjes ziet die als scheermesjes in de kaken geplant zijn

Bij de mens komt piranha zelden als bereide vis op tafel. Wel is piranhasoep vrij populair in de Pantanal

Gezien de jaarlijkse overstromingen doe je er op de oever van de Río Mutum goed aan je woning op palen te bouwen, met een aanlegsteiger voor boten voor de deur

Eens het water zich teruggetrokken heeft, droogt de aarde zeer snel. Landbouw is hier niet mogelijk, veeteelt daarentegen wel. De overstromingen zorgen immers elk jaar voor vers gras

Vrijwel alle runderen in Brazilië behoren tot een zeboeras, met name brahmanen, nelores of een kruising daarvan. Dat merk je aan de bult op hun schouders. Brahmanen zijn heel goed tegen hitte, zonlicht en vochtigheid bestand

Gaucho’s te paard drijven de runderen op het einde van het droge seizoen samen

Een moerasbuizerd kijkt over de omgeving uit



De vegetatie verraadt hoe hoog het water tijdens het regenseizoen staat

Ook in geïsoleerde plassen weten waterhyacinten zich te handhaven

Sommige boerderijen moeten zich met een dijk tegen het hoge water beschermen

Brazilië kent een vijftal mangosoorten
|
De geelsnavelkardinaal is de kleinste, maar ook de kleurrijkste van de zes soorten kardinalen |
|

Geelsnavelkardinalen voeden zich hoofdzakelijk met zaadkorrels, maar tijdens het voortplantingsseizoen vullen ze dat eenzijdige dieet met insecten aan

Het zijn solitaire vogels. Meestal zie je geelsnavelkardinalen op hun eentje of in paartjes. Behalve als ze nesten bouwen, want dan ontstaan kolonietjes van pakweg een half dozijn individuen

Waar koeien grazen, worden insecten opgeschrikt. Daar profiteert de roodokselkoevogel van. Zodra de insecten zich blootgeven, plukt hij ze uit het gras. Dat de veeteelt in de Pantanal almaar uitbreidt, speelt dus in zijn voordeel

Een van de meest voorkomende vogels in Brazilië is de roodbuiklijster. Liefst vertoeft hij in open bossen of op de rand van velden, maar water moet steeds in de buurt zijn

Maar de roodbuiklijster wordt in de eerste plaats voor zijn fenomenale zangkwaliteiten gewaardeerd. Hij heeft het zelfs tot nationale vogel van Brazilië geschopt

Een ongewone verschijning is het, deze plompe maskerhokko met zijn kam van zwarte gekrulde veren. Typisch voor het mannetje is de oranjegele basis van de bek

Vrouwtjes kunnen met een stijlvol verenkleed pronken, waar een bleek streepje de toont zet. De buik daarentegen is egaal okerkleurig, …

…terwijl die bij de mannetjes wit is. Dat zie je al bij dit jonge exemplaar

Jaak Palmans
© 2025 | Versie 2025-08-25 14:00