Don’t mention the war!

Verenigd Koninkrijk – Falklandeilanden | Anno 2025

 

Donderdag 9 oktober | Bleaker Island

Vrijdag 10 oktober | New Island

 

 

Donderdag 9 oktober | Bleaker Island

Zo plat als een pannenkoek. Dat is wat ons meteen door het hoofd flitst wanneer we Bleaker Island overschouwen, een van de Falklandeilanden waar we straks voet aan wal zullen zetten. Wellicht is die perceptie een beetje overdreven, want heuvels zijn er wel degelijk, maar we zijn nu eenmaal verwend door onze ervaringen in Zuid-Georgia, waar steile rotsen, besneeuwde pieken en monumentale gletsjers de toon zetten.

Het is zeven uur in de ochtend, buiten is het 4 °C, maar door de koude wind voelt dat aan als – 3 °C. Iets meer dan twee dagen en veertien uur heeft het ons gevergd om van Zuid-Georgia naar de Falklandeilanden te varen. Een uur minder dan de heenreis dus. Nochtans zouden de constante westenwinden ons bij de terugreis parten spelen, had expeditieleider David voorspeld, we zouden er beslist langer over doen.

Maar we bleken onder een gunstig gesternte vertrokken te zijn. Dinsdag wist de Magellan Explorer een kruissnelheid van 13 knopen aan te houden. Zo’n rustige Scotiazee had David naar eigen zeggen nog nooit gezien. ’s Ochtends kon de zwakke wind niet eens beletten dat we met een lichte mist geconfronteerd werden.

In de vooravond kwam daar geleidelijk verandering in. Woensdagochtend was de wind al tot windkracht 8 aangegroeid, bij momenten zelfs windkracht 9, wat met winden van minstens 62 tot 75 km/u overeenkomt. Op dek 5 – ongeveer veertien meter boven de waterlijn – werd zowaar krill aangetroffen.

Geregeld spatte een woeste vloed van wit schuim op de ramen van dek 5 uiteen. Tot twee keer toe bereikten de golven zelfs de ramen van de brug op dek 6

 

Woonde je in de loop van de dag in de lounge op dek 5 een lezing of een filmvertoning bij, dan zorgde het constante rinkelen van de wijnglazen in de bar achter je voor de nodige sfeermuziek. Geregeld spatte vooraan een woeste vloed van wit schuim op de ramen uiteen. Tot twee keer toe bereikten de golven zelfs de ramen van de brug op dek 6.

Foto’s maken kan in die omstandigheden spectaculair zijn. Dat weet expeditiestaflid Pancho als geen ander. In normale omstandigheden zie je hem weleens met een rugzak zo groot dat het lijkt alsof hij een tentje, een slaapzak, een matrasje, een kooktoestel en proviand voor een paar weken mee heeft. Neen hoor, grijnst hij dan, hij heeft alleen maar fototoestellen en lenzen mee. Maar vanmiddag kreeg een golf hem op de boeg te pakken en sloeg hem tegen het raam van de lounge. Veel leek hem dat niet te deren – Pancho is een en ander gewend. Maar dat zijn fototoestel zoveel zout zeewater te verwerken kreeg, daar kon hij niet mee lachen.

Liep je twintig meter door de gang op weg naar je kajuit, dan liep je vijf meter bergop, vijf meter bergaf, vijf meter bergop, vijf meter bergaf

In de vooravond werd het almaar erger. De Magellan Explorer stampte zich een weg van het ene golfdal naar het andere. Liep je twintig meter door de gang op weg naar je kajuit, dan liep je vijf meter bergop, vijf meter bergaf, vijf meter bergop, vijf meter bergaf.

Om half vijf stond het eerste deel van Shackleton geprogrammeerd, een buitengewoon boeiende en waarheidsgetrouwe verfilming van Shackletons epos door Charles Sturridge uit 2002, met Kenneth Branagh in de hoofdrol. Een bijzondere ervaring is het om aan boord van een schip dat een woelige zee trotseert, te kijken naar een film over een schip dat een woelige zee trotseert.

’s Avonds, in het restaurant, had men de nodige voorzorgsmaatregelen genomen. Wijn werd niet aan tafel geschonken, maar in vooraf gevulde glazen aan tafel gebracht. Niet in wijnglazen, maar in gewone waterglazen, omdat die bij deze woelige zee stabieler staan. Wie dat wenste kreeg van de kelners een helpende hand aangereikt in de hoop veilig naar een tafeltje te laveren. Toch bleven in het restaurant ongewoon veel stoelen leeg.

Zuid-Georgia en de Falklandeilanden zijn verschillende entiteiten. Dus horen er grensformaliteiten bij

Bleaker Island – Sandy Bay

Maar dat is voorbij nu. We zijn in de rustige kustwateren van Bleaker Island beland. Expeditiestaflid Sergei is al met zijn zodiac onderweg om de Customer Officer op te pikken die onze reispassen moet afstempelen. Want Zuid-Georgia en de Falklandeilanden mogen dan wel beide onder het Verenigd Koninkrijk ressorteren, het zijn verschillende entiteiten. Dus horen er grensformaliteiten bij.

Niet voor niets is Bleaker Island erkend als Important Bird Area, een gebied dat wereldwijd van belang is voor het behoud van vogelpopulaties

Kwart na acht. De windcondities zijn beter dan verwacht, meldt David via het PA-systeem. De zon schijnt, er is een beetje bewolking, maar er is ook veel blauwe lucht te zien. De landingen gaan dus onverkort door. De zodiacs zullen ons op het unieke zandstrand droppen waar Sandy Bay zijn naam aan dankt. Vervolgens zullen we naar Long Gulch wandelen, een diepe, smalle kloof in de rotskust, ongeveer 2,5 km daarvandaan. Dat is een van de vele plekken op dit eiland waar vogelkolonies zich gevestigd hebben. Niet voor niets is Bleaker Island erkend als Important Bird Area, een gebied dat wereldwijd van belang is voor het behoud van vogelpopulaties.

 

Sandy Bay

Een woelige overtocht wordt het, we zullen zeker nat worden, waarschuwt zodiacdriver Sergei ons al meteen. Door ervaring geleerd vaart hij niet rechttoe rechtaan naar het strand, want zijn vorige groep is erg nat geworden. Op zijn aanraden schuiven we in de zodiac naar achteren zodat we zo dicht mogelijk bij de motor zitten en de rubberboot onder ons gewicht een hoek van ongeveer 20° met het wateroppervlak maakt.

Omstreeks 1857 moet er iets misgegaan zijn, want plots is Long Island toen Bleaker Island gaan heten – ‘Somberder Eiland’

Dan zet Sergei een koers loodrecht op de golven in, ogenschijnlijk weg van het punt waar hij wil landen. De hellende zodiac blokt het hoog opspattende water af. Eens we dicht bij de kust zijn, waar de golven veel minder hoog zijn, wendt hij het roer en vaart parallel met de kust terug in de richting van de landingsplaats. Het water spat nu veel minder op. Nat worden we nauwelijks, maar een hobbelige vaart is het wel. Dat is althans wat onze ruggenwervels ons rapporteren.

 

Zeekool

Oorspronkelijk was Long Island de naam van dit eiland. Terecht, want het twintig kilometer lange eiland heeft de vorm van een smalle maansikkel, nergens breder dan drie kilometer. Toen Darwin het eiland in 1834 bezocht, heette het Breaker Island. Ook terecht, want op de oostkust, waar voortdurend zware golven te pletter slaan, fungeert het als een soort golfbreker. Maar omstreeks 1857 moet er iets misgegaan zijn, want plots is het eiland toen Bleaker Island gaan heten. Niet meteen een naam om veel toeristen aan te trekken, want letterlijk betekent dat Somberder Eiland.

We zijn nu eenmaal verwend door onze ervaringen in Zuid-Georgia, waar steile rotsen, besneeuwde pieken en monumentale gletsjers de toon zetten

Op weg naar Long Gulch

Terwijl we onze wandeling naar Long Gulch inzetten krijgen we het gevoel dat het eiland zijn naam alle eer aandoet. We wandelen over een eindeloze, licht hellende grasvlakte, waar ogenschijnlijk niets te beleven valt. Bomen of struiken zijn nergens te bespeuren. Wel rijst rechts Semaphore Hill op, met 27 m de hoogste ‘bergtop’ van het eiland. Beeld je bij dit alles een grijze, dichtbewolkte lucht in en je hebt inderdaad voldoende ingrediënten om van een sombere omgeving te spreken.

 

Magelhaenganzen

Maar wij hebben meer geluk. De zon schijnt, de hemel is licht bewolkt, gaandeweg komt dit sombere eiland voor ons tot leven. Dat begint met een paar dozijn magelhaenganzen die in het korte gras lopen te scharrelen. Rechts in de verte lopen dan weer een tiental herefordrunderen met een paar kalfjes. Die zijn hier in 2004 ingevoerd en zijn uitstekend geschikt voor de begrazing van natuurgebieden.

De meeste kapiteins denken er niet aan om bij zo'n sterke wind op Bleaker Island te landen

Magelhaenganzen

Nick heet hij, de man die zich de beheerder van dit eiland mag noemen. Dat we toch aan land gekomen zijn, verbaast hem enigszins – in positieve zin weliswaar. Want de meeste kapiteins denken er niet aan om bij zo'n sterke wind op Bleaker Island te landen.

Naast een vijftigtal runderen heeft Nick ook tweehonderdvijftig schapen. Dat zijn er maar weinig, geeft hij ruiterlijk toe – al vinden wij er dat behoorlijk veel – maar hij heeft er nogal wat van de hand moeten doen toen de prijs van wol in elkaar stuikte. Zijn veestapel gebruikt hij nu vooral als voedsel voor zichzelf en voor zijn gasten.

Nick heeft nogal wat schapen van de hand moeten doen toen de prijs van wol in elkaar stuikte. Toerisme en natuurbehoud maken tegenwoordig deel uit van zijn businessplan

Herefordrunderen

Want toerisme en natuurbehoud maken tegenwoordig deel uit van zijn businessplan. Sinds 2011 kan hij in een tweetal cottages, waarvan we er in de verte aan de westkust nog net eentje kunnen zien, twaalf gasten te slapen leggen. Meestal zijn dat natuurfotografen of biologen die hier de natuur komen observeren. Net zoals wij dus.

Het comfort in die witte gebouwtjes met rode daken is verrassend beter dan je op zo’n geïsoleerde locatie zou verwachten – kamers met eigen badkamer, vloerverwarming op zonne-energie, driedubbele beglazing, radio, tv en wifi, een volledig uitgeruste keuken, en vol pension als je dat wenst. En voor wie slecht ter been is of in wandelen geen zin heeft staat Nick met zijn rode Defender-jeep klaar om zijn gasten naar de vogelkolonies te voeren.

 

Daar zijn ze weer, we hebben ze een tijdje moeten missen – de magelhaenpinguïns

Magelhaenpinguïn

Gaandeweg komen tijdens onze wandeling de kliffen van de westkust in beeld. Het landschap wordt boeiender nu, met de branding die in wit schuim op de rotskust te pletter slaat. En daar zijn ze weer, we hebben ze een tijdje moeten missen – de magelhaenpinguïns met de kleine, roze vlekjes rond hun ogen en hun snavel, en de kenmerkende dubbele zwarte band over hun borst. Hun holen zitten verscholen in de groene helling die naar het water afdaalt.

Vooral de rotspinguïns vallen op door hun bizarre uiterlijk – vuurrode spleetogen, gele wenkbrauwen, loshangende gele slierten, een zwarte borstelige kuif

Long Gulch – Rotspinguïns

 

Dan volgt een smal pad door het tussacgras. Zo bereiken we de top van de kliffen, een kale rotsmassa waar honderden vogels zijn neergestreken. Vooral de rotspinguïns, de beatniks onder de pinguïns, vallen op door hun bizarre uiterlijk – vuurrode spleetogen in een lederachtige zwarte huid, opvallende gele wenkbrauwen die in loshangende geelachtige slierten eindigen, lange, zwarte veren als een borstelige kuif op hun kruin.

 

Rotspinguïns

Zoals hun naam het zegt, voelen rotspinguïns zich in een rotsachtige omgeving bij uitstek op hun gemak. Dat blijkt alleen al uit de plek waar deze kolonie zich gevestigd heeft. Want een sinecure is het niet, langs deze rotsen naar boven klimmen wanneer ze van het foerageren terugkeren. Dat doen ze door zich met beide poten tegelijkertijd af te zetten en zo van rots tot rots te springen, terwijl ze zich op de moeilijkste stroken met hun bek aan de rotsen vasthouden.

 

Van zijn zuidelijke neefjes onderscheidt de noordelijke rotspinguïn zich door zijn langere haren en zijn grotere neus

Zuidelijke rotspinguïn

Noordelijke rotspinguïn (ruggelings)

Strikt genomen zijn dit zuidelijke rotspinguïns. Hier aan de Long Gully wordt hun aantal op 720 broedparen geraamd. Maar marien bioloog John heeft een vreemdeling ontdekt, een eenzame noordelijke rotspinguïn. Van zijn zuidelijke neefjes onderscheidt hij zich door zijn langere haren en zijn grotere neus. Helaas zit hij heel de tijd met zijn rug naar ons toe, zodat we dat moeilijk kunnen verifiëren. Hij heeft zelfs een naam – Tristan noemen ze hem, omdat hij waarschijnlijk van Tristan da Cunha afkomstig is, een hopeloos geïsoleerd eiland midden de Atlantische Oceaan, hier ruim vierduizend kilometer vandaan.

 

Ontegensprekelijk veel mooier dan de rotspinguïns zijn de keizeraalscholvers

Keizeraalscholver

Ontegensprekelijk veel mooier dan de rotspinguïns zijn de keizeraalscholvers. Vooral die oranje-gele knobbel op hun snavel valt meteen op. Voorts zijn er die sierlijke kuif, die blauwgroene veren op hun kruin en die mooie blauwe ring rond hun ogen. Sommigen noemen hen daarom blauwoogaalscholvers.

 

Keizeraalscholver

Keizeraalscholver

Alleen tijdens het broedseizoen kunnen we van al dat fraais genieten. Later op het jaar zal de kuif verdwijnen en de huid doffer worden. Maar nu zijn sommigen al aan het baltsen en dan moeten ze er op hun paasbest uitzien. Over heel het eiland verspreid zouden er zo maar even achtduizend broedparen zitten. Maar hier zijn ze in de minderheid.

 

Rotspinguïn met bouwmateriaal voor het nest

Mannetjes sleuren stenen, takjes, modder en andere bouwstoffen aan om een nest te bouwen, het vrouwtje kijkt aandachtig toe en keurt het resultaat

Een koppeltje rotspinguïns bij de aanzet tot hun nest (m links, v rechts)

Ook sommige rotspinguïns zijn al aan de slag om hun nest te bouwen. De taakverdeling ligt vast. Mannetjes sleuren stenen, takjes, modder en andere bouwstoffen aan om op de grond een primitief nest te bouwen, het vrouwtje kijkt aandachtig toe en keurt het resultaat.

Zijn naam dankt de macaronipinguïn aan de gewoonte van Britse dandy’s in de 18e eeuw om veren in hun hoed te dragen. Hun bijnaam was macaroni’s

Macaronipinguïn te midden van rotspinguïns

Verderop zit nog een vreemdeling tussen de rotspinguïns. Ditmaal is het een eenzame macaronipinguïn. Voor de grap hebben ze hem Nickesto genoemd, naar Nick, de beheerder van dit eiland – al zien we de gelijkenis niet meteen. Net zoals de rotspinguïn wordt hij tot de kuifpinguïns gerekend vanwege de opvallende oranje-gele veren boven zijn ogen. Zijn naam dankt hij aan de gewoonte van Britse dandy’s in de 18e eeuw om veren in hun hoed te dragen. Macaroni was de bijnaam van deze modegeile mannen. Voor Britse ontdekkingsreizigers volstond dat om deze pinguïnsoort voortaan macaronipinguïns te noemen.

 

Nickesto, de macaronipinguïn

Zijn solitaire status belet Nickesto niet om vlijtig aan zijn nest te werken of, nauwkeuriger gezegd, om bij de buren steentjes te stelen voor zijn eigen nest. Daaruit besluiten we dat het een mannetje is, maar waar is het vrouwtje? Het ziet er niet naar uit dat hij ooit charmant gezelschap zal krijgen, dus dient zijn noeste arbeid tot niets. Fomo is voor expeditiestaflid Sandra een mogelijke verklaring van dit gedrag, fear of missing out – bang zijn om straks het feestje te missen als je niet doet wat alle anderen aan het doen zijn.

Je mag niet uitsluiten dat zowel die ene noordelijke rotspinguïn als die ene macaronipinguïn een partner zal vinden bij de zuidelijke rotspinguïns

De eenzame macaronipinguïn bouwt toch een nest zoals de anderen. Fomo?

Toch mag je niet uitsluiten dat zowel die ene noordelijke rotspinguïn als die ene macaronipinguïn wel degelijk een partner zal vinden, maar dan bij de zuidelijke rotspinguïns. Op de Falklandeilanden zijn al vaker gemengde paren en bastaards aangetroffen. Het maakt de nomenclatuur er alleen maar schimmiger op. De grenzen tussen noordelijke en zuidelijke, oostelijke en westelijke rotspinguïns vervagen steeds meer.

 

Een vrijpostige falklandcaracara krijgt onmiddellijk weerwerk van alle pinguïns in de buurt. Zonder buit druipt hij af

Falklandcaracara

Dat ook in deze kolonie roofvogels op vinkenslag zijn, ligt voor de hand. Een duo falklandcaracara’s strijkt tussen de pinguïns neer, een van hen valt zonder aarzelen meteen een pinguïn aan. Dat valt zwaar tegen, want onmiddellijk krijgt hij weerwerk van alle pinguïns in de buurt. Zonder buit druipt hij af. Ook een vijftal zuidpoolkippen zijn op prospectie. Vrijpostig als ze zijn tippelen ze tussen de pinguïns door, alert voor elke fout die onoplettende pinguïns maken.

Vrijpostig tippelen de zuidpoolkippen tussen de pinguïns door, alert voor elke fout die onoplettende pinguïns maken

Zuidpoolkippen te midden van rotspinguïns

Keizeraalscholver

Van roofdieren heeft de kolonie magelhaenaalscholvers aan de overkant van de Long Gulch nauwelijks last. Daar, op die smalle richels tegen de steile rotswand, zijn ze moeilijk bereikbaar. Weliswaar is er een stoutmoedige zuidpoolkip geland, maar veel kan ze er niet uitrichten.

Magelhaenaalscholvers herken je vooral aan de baksteenrode vlek rond hun ogen en hun snavel. Sommige hebben al wat takjes verzameld als aanzet voor een nest – per slot van rekening is de lente in aantocht. Maar het serieuze werk, baltsen en broeden, daar zijn ze nog niet aan toe. Voorlopig gaat al hun aandacht uit naar het fatsoeneren van hun verenkleed. Voor elke duik in het water moet dat piekfijn in orde zijn.

Magelhaenaalscholvers jagen bij voorkeur in ondiep water, terwijl keizeraalscholvers hun prooien dieper in zee gaan zoeken

Magelhaenaalscholvers, zuidpoolkip

Dat keizeraalscholvers en magelhaenaalscholvers in elkaars buurt broeden, is niet ongewoon. Tijdens het foerageren hinderen ze elkaar immers niet. De magelhaenaalscholvers jagen bij voorkeur in ondiep water, terwijl keizeraalscholvers hun prooien dieper in zee gaan zoeken.

 

Magelhaenaalscholver

Keizeraalscholvers

Op de rotsen aan de voet van de kloof ontwaren we enkele magelhaenscholeksters. Ze staan ervoor bekend vijanden om de tuin te leiden door op een fictieve nestplaats te doen alsof ze aan het broeden zijn, om de aandacht van hun echte nest af te leiden.

Falklandbooteenden peddelen met vleugels en poten alsof ze een oude raderstoomboot op de Mississippi willen nabootsen

Falklandbooteenden en magelhaenscholeksters

Maar er zit ook een koppeltje falklandbooteenden, het mannetje herkenbaar aan zijn lichtgrijze kop, het wijfje aan haar donkere kop. Deze uit de kluiten gewassen eenden zijn endemisch voor de Falklandeilanden, alleen op deze archipel komen ze voor. Vliegen kunnen ze niet, daar zijn hun vleugels te kort voor. Hun naam danken ze aan hun opmerkelijke manier van zwemmen – ze peddelen met vleugels en poten alsof ze een oude raderstoomboot op de Mississippi willen nabootsen.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw werden hier per ongeluk Noorse ratten geïntroduceerd

Kelpgans (m)

Dat deze eenden niet kunnen vliegen is des te opmerkelijker omdat er wel degelijk een nauwe verwant bestaat die, zoals de naam het zegt, wel kan vliegen – de vliegende booteend. Genetisch verschillen beide soorten nauwelijks van elkaar. Wetenschappers gaan ervan uit dat de falklandbooteenden pas vrij recent het vliegen verleerd hebben, alleszins minder dan twee miljoen jaar geleden. Bovendien sluiten ze niet uit dat het vermogen om te kunnen vliegen afgenomen is naarmate ze dat bizarre zwemgedrag ontwikkelden.

 

Zwarte wipstaart

Magelhaenlijster

Ook kleinere vogels ontbreken niet op het appel. Onder meer de magelhaenlijster, de zwarte wipstaart en de falklandplevier kruisen ons pad. Maar zulke kleine vogels zitten met een probleem op Bleaker Island. Want in de jaren tachtig van de vorige eeuw werden hier per ongeluk Noorse ratten geïntroduceerd. Begin op deze uitgestrekte grasvlakten zonder bomen of struiken je nesten maar eens te verbergen voor die roofdieren.

Net voor we naar de Magellan Explorer terugkeren daagt Vicky op. Ze is uit de Engelse Dales afkomstig en werkt al enkele jaren in Stanley, ongeveer 140 km hiervandaan. Maar nu is ze even op vakantie. Dat doet ze weleens vaker, ze verblijft dan in een van Nicks cottages en geniet voluit van de prachtige natuur en de rijke dierenwereld.

Met zodiacs aan land gaan bij een windsnelheid van 60 knopen of 111 km/u doe je niet als je leven je lief is

Falklandplevier

Dat Vicky zich zo vlot tussen deze eilanden kan verplaatsen, is aan de FIGAS te danken, de Falkland Islands Government Aviation Service. Al in 1948 werd de aanzet gegeven om deze goed functionerende ‘binnenlandse’ luchtvaartdienst uit te bouwen. Met vijf Britten-Norman BN-2 Islanders slaagt FIGAS erin een dertigtal van de 778 eilanden van de archipel te ontsluiten. Ze vervoeren betalende passagiers en vracht, maar brengen ook overheidsfunctionarissen en post ter plaatse en fungeren zelfs als ambulancedienst. Ook Bleaker Island beschikt over een primitieve airstrip waar FIGAS kan landen – een lange rechte strook in het gras, aan weerszijden met enkele witte stenen gemarkeerd.

Een hobbelige vaart met de zodiac brengt ons terug aan boord van de Magellan Explorer. Omstreeks kwart na twaalf zet het schip zijn vaart verder, westwaarts via de zuidkust van de Falklandeilanden. De zee is wat woeliger dan tijdens de heenreis toen we langs de noordkust van de archipel voeren.

Wat nu? We blijven zoeken naar een laatste plek om te landen, meldt David via het PA-systeem, maar voorlopig heeft hij nog geen concreet idee. De felle wind blijft ons parten spelen, aan wal gaan is in deze omstandigheden schier onmogelijk.

Kwart voor drie. De Magellan Explorer vertraagt. We naderen Bull Point, het meest zuidelijke punt van Oost-Falkland en mogelijk een geschikte plek om aan land te gaan. Gespannen wachten we het verdict af. De weersomstandigheden zijn goed, krijgen we te horen, maar de wind maakt een uitstap volkomen onmogelijk. Met zodiacs aan land gaan bij een wind van 60 knopen of 111 km/u doe je niet als je leven je lief is. Voor David ligt de oplossing voor de hand – we gaan op zoek naar een plek die voldoende beschut is, bijvoorbeeld in een baai.

Geregeld dagen er groepjes dolfijnen op om aan bow-riding te doen, meesurfen op de boeggolven van de boot

Dolfijnen van Peale (midden) en kortsnuitdolfijnen (onderaan)

Dolfijnen trekken zich van al die commotie niets aan. Geregeld dagen er groepjes op om aan bow-riding te doen, meesurfen op de boeggolven van de boot. Dat doen ze om energie te besparen, hebben wetenschappers vastgesteld, maar wellicht ook omdat ze het leuk vinden en zelfs een beetje nieuwsgierig zijn.

Vaak dagen zelfs twee soorten op om ons met hun dartel gezelschap te verblijden. Zo zijn er de dolfijnen van Peale, de meest voorkomende walvisachtige rond de Falklandeilanden. Ze hebben een donkere rug en een witte buik, maar van dat laatste krijgen we niets te zien. Als groep omcirkelen ze soms een school vissen, zodat die niet meer kunnen ontsnappen en ze als het ware rustig van het banket kunnen smullen.

Dan zijn er de kortsnuitdolfijnen, de kleinste van alle walvisachtigen, ook Commersons dolfijnen genoemd. Vaak zie je ze in het gezelschap van dolfijnen van Peale. Hun uiterlijk doet wat aan een miniversie van een orka denken – wit lichaam met zwarte kop, rugvin en staartvin.

Het uiterlijk van de kortsnuitdolfijnen doet wat aan een miniversie van een orka denken

Kortsnuitdolfijn of Commersons dolfijn

Half vier. We varen de open zee tegemoet. New Island, een van de meest westelijke van de Falklandeilanden, is onze nieuwe bestemming. Dat is een heel eind hiervandaan, pas omstreeks vier à vijf uur in de ochtend zullen we er in een rustige baai voor anker kunnen gaan.

De resterende tijd laten we niet onbenut. We kijken onder meer naar het tweede deel van de film over de expeditie van Shackleton – hun voettocht over het ijs, de tocht met de roeiboten naar Elephant Island, de heroïsche oversteek van Drake Passage naar King Haakon Bay op Zuid-Georgia en de verbluffende tocht over bergen en gletsjers naar het walvisstation Stromness.

Buiten is het nu zonnig en licht bewolkt. Maar schijn bedriegt. Onafgebroken giert de wind over het water en zwiept de golven omhoog. De Magellan Explorer vaart westwaarts, pal tegen de golven in dus. Dat maakt het stampen van het schip alleen maar heviger. Geregeld worden zelfs op dek 4 de ramen van de kajuiten volledig verduisterd door een gordijn van opspattend wit schuim dat met een fikse klap tegen het glas ploft.

Opmerkelijk toch dat het intussen puur genieten is voor de zeevogels. Alsof dit hun favoriete speeltuin is. Ongenaakbaar zweven ze aan de windzijde met tientallen langs het schip. Bijna zonder energie te verbruiken trekken ze steeds opnieuw dezelfde baantjes. Dynamisch zweven heet dat, de techniek waarbij ze aan energie winnen door herhaaldelijk de grens te overschrijden tussen luchtmassa’s met verschillende snelheden. Zulke snelheidsverschillen kunnen rond een obstakel ontstaan en in dit geval is ons schip dat obstakel. Vooral reuzenstormvogels en albatrossen vermaken zich, ze beschikken zelfs over een speciale pees waarmee ze hun vleugels in gestrekte stand kunnen vergrendelen, zodat ze deze zonder spierkracht wijd open kunnen houden.

Alle buitenruimten van het schip zijn afgesloten

Woelige Scotiazee

Dat schouwspel kunnen we echter alleen van achter de ramen observeren, want alle buitenruimten van het schip zijn afgesloten. Bovendien worden we aangemaand zeer voorzichtig te zijn en nodeloze verplaatsingen te vermijden. Op kritische punten in de gangen en de publieke ruimten – dit wil zeggen op plekken waar geen relingen zijn om je aan vast te houden – staan expeditiestafleden klaar om passagiers die daar behoefte aan hebben, een ondersteunende arm te bieden en hen te begeleiden.

Dus niet met een boek, een fototoestel of een kop koffie in de hand door de gangen lopen

Voor de dagelijkse Recap en Briefing hoeven we ons niet naar de lounge te verplaatsen, de sessie kunnen we desgewenst via onze smartphone in de kajuit volgen. Gaan we toch naar de lounge, dan horen we beide handen vrij te houden. Dus niet met een boek, een fototoestel of een kop koffie in de hand door de gangen lopen. Waar normaal als principe geldt dat je altijd één hand vrijhoudt, zijn dat vandaag twee handen.

Dat het menens is, blijkt uit de waarnemingen. Momenteel worden we met een wind van 70 tot 80 knopen geconfronteerd, wat met 130 tot 148 km/u overeenkomt, terwijl de golven 4 tot 5 m hoog zijn. Voor het schip betekent dit dat zijn snelheid tot 8 à 9 knopen teruggebracht wordt, of 15 à 17 km/u.

Maar David heeft ook goed nieuws. Morgen zullen we met de zodiacs op New Island landen en dan te voet het eiland oversteken, een wandeling van ongeveer een kilometer, tot we aan de westelijke rotskust komen waar we rotspinguïns, wenkbrauwalbatrossen en keizeraalscholvers zullen aantreffen. De kleine gemeenschap beschikt zelfs over een giftshop en een heus museum.

Momenteel worden we met windsnelheden van 70 tot 80 knopen geconfronteerd, wat met 130 tot 148 km/u overeenkomt, terwijl de golven 4 tot 5 m hoog zijn

Bij wijze van toemaatje geeft David nog te kennen dat in Drake Passage tussen Vuurland en Antarctica de golven momenteel gemiddeld acht meter hoog zijn. Een gemiddelde van acht meter, zo voegt hij eraan toe, houdt in dat sommige golven negen tot tien meter hoog zijn. Het kan dus nog erger, is de niet mis te verstane boodschap. Als dat geen geruststelling is.

In het restaurant zijn dezelfde voorzorgen als gisteravond van toepassing. Weer blijven verscheidene stoelen leeg.

Top

Vrijdag 10 oktober | New Island

Kwart voor zes. We gaan voor anker in Settlement Harbour, vaak ook Coffin’s Harbour genoemd. Een rustige baai op New Island is het, en een heuse verademing voor ons evenwichtsorgaan. Aan de westkant van de inham domineren enorme struiken van gele gaspeldoorn het terrein. De prominente aanwezigheid van die invasieve exoot wijst erop dat kolonisten hier al lang geleden op het toneel verschenen zijn. Tegenwoordig staan er een half dozijn gebouwen. Ze zijn bewoond, her en der staat een jeep of een pick-up voor de deur. Het blijkt de enige nederzetting op het eiland te zijn, vandaar de naam Settlement.

De prominente aanwezigheid van de gele gaspeldoorn wijst erop dat kolonisten hier al lang geleden op het toneel verschenen zijn

New Island – Settlement Harbour

Sommigen noemen New Island, niet ten onrechte, een van de mooiste van de Falklandeilanden. Die reputatie dankt het eiland onder meer aan zijn golvende landschap met verscheidene heuvels, honderdvijftig tot meer dan tweehonderd meter hoog, en aan zijn woeste westkust waar golven met bruut geweld op de steile kliffen beuken. En natuurlijk ook aan zijn rijke fauna en flora. Het eiland hield er het statuut van Important Bird Area aan over vanwege zijn wereldwijd belang voor het behoud van vogelpopulaties.

Sommigen noemen New Island een van de mooiste van de Falklandeilanden

Settlement Harbour

Maar de zeelui die hier in 1774 voor de kust verschenen, waren natuurlijk in andere zaken geïnteresseerd. Kolonies van pinguïns en albatrossen zagen zij uitsluitend als bronnen van voedsel en olie. Ook aan schapenteelt werd gedaan, en zelfs aan het verzamelen van guano als grondstof voor de nitraatindustrie. De thuisbasis van deze kolonisten waren de walvishavens van het Noord-Amerikaanse New England – New Bedford, New York, Nantucket. Vandaar de naam New Island.

De tijden waren veranderd, de commerciële behoeften ook, en het onderhoud van de oude Protector III kostte stukken van mensen

Wrak van de Protector III

Het zou echter tot 1908 duren vooraleer op New Island een walvisstation uitgebouwd werd. Een tachtigtal mannen gingen er aan de slag, maar een succes was het niet. Het eerste seizoen werden er slechts 226 walvissen gevangen. Bij gebrek aan voldoende rendement werd het eerste en enige walvisstation dat ooit op de Falklandeilanden operationeel was, al in 1916 gesloten. De ruïnes ervan zijn nog altijd zichtbaar.

Half zeven. Het lijkt alsof het anker terug opgehaald wordt. Oei, vertrekken we alweer? Neen, de kapitein is het schip aan het herpositioneren, vernemen we via het PA-systeem. Meteen krijgen we ook te horen dat de temperatuur 6 °C bedraagt, met een niet zo oncomfortabele gevoelstemperatuur van – 1 °C. Maar de wind waait nog altijd zeer krachtig, met snelheden van 30 tot 40 knopen, of 55 tot 74 km/u. Of de zodiacs zullen kunnen landen is nog steeds een open vraag.

Hier word je niet gezandstraald, maar gezoutstraald, merkt iemand op

Een korte wandeling naar de rotskust wordt het nu, net geen kilometer, door een licht hellend terrein dwars over het eiland

Magelhaenganzen

Buitengewoon mooie rotspartijen zijn met kleurrijke mossen versierd alsof er een kunstenaar aan het werk geweest is

 

Even wagen we ons op de boeg, maar de wind is er adembenemend, in de meest letterlijke zin van het woord. Op de ramen van de kajuit herinneren kleverige zoutkristallen aan de woelige zee van gisteren en vannacht.

Vijf voor zeven. Het anker wordt weer neergelaten, zo lijkt het, maar enkele minuten later horen we weer gerommel in de buik van het schip. Alleszins is het schip nog altijd in beweging wanneer we ontbijten. Een goede positie vinden is kennelijk niet zo eenvoudig.

Half acht. Eindelijk komt het verlossende bericht. De landing gaat door, meldt David. Nu gaat het snel. Geen uur later staan we veilig en wel op het strand. Daar bevindt zich een gebouwtje van natuursteen dat een bescheiden museum en een souvenirwinkeltje huisvest. Voorlopig laten we dat links liggen, dat is voor straks wanneer we terugkeren.

Vochtig, lawaaierig, winderig – het is even wennen aan deze omgeving. Maar wat je ervoor in de plaats krijgt, is ronduit spectaculair

Settlement Rookery

Settlement Rookery

In het ondiepe water voor de kust ligt het wrak van de Protector III. Oorspronkelijk was dat een mijnenveger uit 1942 die zelfs deelnam aan de landing van de geallieerden in Normandië op 6 juni 1944. In 1955 kwam het schip in handen van zeehondenjagers die het naar de Falklandeilanden overbrachten. Toen Cracker Jack Davis van New Island het in 1962 kocht, had hij er grootse plannen mee. Het zou een cargoschip voor schapen worden. Maar de tijden waren veranderd, de commerciële behoeften ook, en het onderhoud van het oude schip kostte stukken van mensen. In 1969 liet hij het hier aan de grond lopen, waar het er jaar na jaar merkbaar op achteruitgaat. Zo mooi als het overgroeide wrak van de Bayard in Ocean Harbour zal het zeker nooit worden.

 

Broederlijk naast elkaar – Rotspinguïn, keizeraalscholver en wenkbrauwalbatros

 

Een korte wandeling naar de rotskust wordt het nu, net geen kilometer, door een licht hellend terrein dwars over het eiland. Rechts rijst de 190 m hoge Rookery Hill op. Aanvankelijk volgen we een piepklein beekje stroomopwaarts, maar dat verdwijnt algauw. Bomen of struiken zijn weerom nergens te bespeuren, wel buitengewoon mooie rotspartijen die met kleurrijke mossen versierd zijn alsof er een kunstenaar aan het werk geweest is.

 

Ze bouwen nesten, ze baltsen, ze paren, ze broeden dat het een lieve lust is

Wenkbrauwalbatrossen

Hoe meer we vorderen, des te sterker ervaren we de landinwaartse westenwind die van over de kliffen in ons gezicht blaast. Hier en daar scharrelen magelhaenganzen in het korte gras. De hevige wind lijkt hen niet te deren, ook niet tijdens hun korte vluchten.

 

Keizeraalscholver

De laatste tientallen meters voeren ons door het hoge tussacgras dat zo typisch is voor de kusten van de Falklandeilanden. Pas op het allerlaatste moment, wanneer we de rand van de kliffen naderen, ontvouwt zich stap voor stap de kakofonie waarvoor we gekomen zijn. Duizenden vogels zitten er rond een kloof te kwetteren, te krijsen, te fluiten, te trompetteren. Beneden bulkt de zee onophoudelijk tegen de voet van de dertig meter hoge rotswand. Met een snelheid van 40 knopen of 74 km/u pikt de wind het hoog opspattend schuim op en jaagt het in ons gezicht en tegen onze cameralenzen. Hier word je niet gezandstraald, maar gezoutstraald, merkt iemand op.

 

Wenkbrauwalbatros

Marien bioloog John heeft door het tussacgras een traject uitgezet dat ons tot vooraan de kloof brengt. Deze zijde van de kloof is voor toeristen, legt hij uit, de overkant is voor wetenschappers gereserveerd. Settlement rookery noemen ze deze kolonie, omdat ze zich zo dicht bij de nederzetting bevindt.

 

Wenkbrauwalbatros

Keizeraalscholver

Rotspinguïns

Vochtig, lawaaierig, winderig – het is even wennen aan deze omgeving. Maar wat je ervoor in de plaats krijgt, is ronduit spectaculair. Drie vogelsoorten zitten hier vreedzaam zij aan zij – de imposante wenkbrauwalbatrossen, de kleurrijke keizeraalscholvers en de clowneske rotspinguïns. Ze bouwen nesten, ze baltsen, ze paren, ze broeden dat het een lieve lust is. Of ze zitten gewoon maar wat met hun duimen te draaien. Bij wijze van spreken, natuurlijk.

 

Rotspinguïns voelen zich thuis op steile rotskusten

 

Wenkbrauwalbatrossen

Klimsporen van rotspinguïns (Barnard Memorial Museum, New Island)

Aan de overkant van de kloof tonen rotspinguïns ons geregeld een staaltje van hun kunnen. Moeiteloos manoeuvreren ze als volleerde acrobaatjes sprongsgewijs over de rotsblokken en de spleten aan de voet van de rotswand. Het is niet zo dat zij de enige pinguïns zijn die deze kunstjes beheersen. Alle kuifpinguïns kunnen dat. Maar de zuidelijke rotspinguïns zijn de eerste waarbij vroege ontdekkingsreizigers dat opmerkten. Vandaar hun naam.

 

Wenkbrauwalbatrossen

Keizeraalscholver

De wenkbrauwalbatrossen laten zich evenmin onbetuigd als het erom gaat kunstjes te vertonen. Geregeld stijgt er eentje op. Met gestrekte vleugels glijdt hij dan soepel en ongedwongen over de gierende luchtmassa en komt netjes op zijn pootjes neer, precies daar waar hij het wenst. Het is niet de wind die met de albatros speelt, het is omgekeerd.

Het is niet de wind die met de albatros speelt, het is omgekeerd

 

Dat het hier oerend hard waait, lijkt sommige rotspinguïns te ontgaan. Eentje is vlijtig aan zijn nest aan het bouwen. Gelijk heeft hij, dit is het juiste seizoen. Maar hij gebruikt daarvoor plukjes gras en dunne takjes. Voortdurend komt hij met zulk lichtgewicht bouwmateriaal aandragen, legt het behoedzaam neer, maar ziet het prompt meters ver wegwaaien nog voor het de grond raakt. Conclusies trekt hij daar niet uit, van voortschrijdend inzicht is in het geheel geen sprake. Keer op keer komt hij aandragen met plukjes gras die gedoemd zijn meteen te verdwijnen. Ook keizeraalscholvers laten zich verleiden tot deze lokale variant van sisyfusarbeid.

 

Keer op keer komt de rotspinguïn aandragen met plukjes gras die gedoemd zijn meteen te verdwijnen

Het bouwmateriaal waait weg nog voor het de grond raakt

Dan hebben de albatrossen het veel gemakkelijker. Prinsheerlijk zitten ze op hun torentjes van leem. Hoe hevig de wind ook is, op hun bouwsels heeft hij geen vat. In welke mate de albatrossen al aan het broeden zijn, kunnen we niet uitmaken. Heel even kunnen we bij één albatros een ei zien als hij zich recht.

 

Keizeraalscholver met bouwmateriaal voor zijn nest

En dan is er nog die andere hoofdrolspeler – de oceaan vol wit schuimende golfkoppen zo ver het oog reikt. Opgezweept door de westenwind beukt ze onophoudelijk tegen de rotswand, als een stukje oergeweld dat al zijn duivels ontbonden heeft. De eroderende kracht moet enorm zijn, deze rotsen worden stukje bij beetje afgebroken, dat kan niet anders. Neem je twee procent van de energie van alle golven wereldwijd, dan volstaat dat voor de totale energiebehoefte van de mensheid, heeft expeditiestaflid Laura ons tijdens een van haar lezingen uitgelegd.

 

 

Even voor tien keren we naar de baai terug. Op het strand krioelt het van de kelpganzen. Kelpganzen voeden zich voornamelijk met verschillende soorten zeewier zoals… kelp. Net zoals bij de magelhaenganzen hebben de mannetjes een wit verenkleed, terwijl de wijfjes bruine veren met een wit streepje hebben. Dat deze wijfjes in feite camouflagekleuren dragen, is geen toeval. Zij zijn het immers die het broeden voor hun rekening nemen en dan liever niet te gemakkelijk ontdekt worden.

Maar het is het natuurstenen gebouw aan de rand van het water dat ons vooral interesseert. Het is naar kapitein Charles H. Barnard vernoemd, een zeeman uit het Amerikaanse Nantucket die hier zijn grootste schrikbeeld werkelijkheid zag worden.

De Britten hadden Washington bezet en een aantal openbare gebouwen waaronder het Witte Huis afgebrand

 

Het begon nochtans als een mooi en ontroerend verhaal. Op 5 april 1813 was Barnard met de Nanina op zeehondenjacht toen hij op Speedwell Island rook zag opstijgen. Dat konden alleen maar schipbreukelingen zijn, dacht hij, want dat eiland was onbewoond. Zijn vermoeden bleek juist, hij trof er de 44 overlevenden van de Isabella aan, een Brits koopvaardijschip dat twee maanden voordien voor de kust van Speedwell Island was vergaan. Het onfortuinlijke gezelschap telde onder meer acht vrouwen en twee kinderen, maar ook 13 Royal Marines. Een van de vrouwen was intussen zelfs bevallen, een week of twee na de schipbreuk.

Genereus nam Barnard de Britse schipbreukelingen aan boord en beloofde hen naar een haven in Zuid-Amerika te brengen. De ironie wil dat beide groepen opgetogen waren over het feit dat de anderen geen Spanjaarden waren, want dat zou betekend hebben dat ze in vijandelijke handen gevallen waren. De vreugde was echter van korte duur, want ’s avonds tijdens het eten bleek dat de Britten niet op de hoogte waren van de recente ontwikkelingen in de internationale politiek.

Technisch gezien waren Barnard en zijn schipbreukelingen dus met elkaar in staat van oorlog

 

Dat zat zo. Al hadden de Amerikanen in 1776 hun onafhankelijkheid uitgeroepen, de Britten waren het daar nog steeds niet mee eens. In 1812 had dat tot een tweede onafhankelijkheidsoorlog geleid die vooral in het huidige Canada bevochten werd. De oorlogsverrichtingen waren niet van aard om de toenadering tussen beide partijen te bevorderen. De Amerikanen hadden de Britse stad York – het huidige Toronto – platgebrand, de Britten hadden het Amerikaanse Wash­ing­ton bezet en een aantal openbare gebouwen waaronder het Witte Huis afgebrand.

Technisch gezien waren Barnard en zijn schipbreukelingen dus met elkaar in staat van oorlog. Zijn voorstel om aan boord van de Nanina de internationale politieke situatie blauwblauw te laten en vriendschappelijk met elkaar te blijven omgaan leidde tot wat gemor bij enkele Britten, maar werd uiteindelijk toch aanvaard. Spoedig zou blijken dat hij beter niet over de oorlog begonnen was.

De wijfjes dragen camouflagekleuren om tijdens het broeden niet te gemakkelijk ontdekt te worden

Kelpganzen (v en m)

Met zo’n grote groep naar een haven in Zuid-Amerika varen, dat was niet denkbaar zonder eerst flink wat proviand en water in te slaan. Dus ging Barnard samen met een lid van zijn eigen bemanning en drie Britten op 10 juni aan wal om enkele wilde varkens te vangen. Aan boord van de Nanina zagen de Britten nu hun kans schoon. Ze namen het bevel over het schip over, lichtten het anker en zetten koers naar Londen.

Gelukkig troffen ze op een strand het kadaver van een walvis aan en konden ze diens ribben als dakspanten gebruiken

Daar zat het vijftal dan, hartje winter, zonder schip, zonder schuilplaats, zonder voedsel. Wel hadden ze Barnards hond mee, een niet onbelangrijk detail, want die was van onschatbare waarde bij het vangen van wilde zwijnen. Eieren konden ze bij de albatrossen en de pinguïns halen. Gaandeweg bedacht Barnard een methode om ook ganzen te vangen. En de ontdekking van een laag turf maakte het mogelijk permanent over vuur te beschikken.

 

Een kelpgans eet… kelp

Aanvankelijk stelden ze zich met een hut van tussacgras tevreden. Zodra Barnard zich echter realiseerde dat hun verblijf weleens van lange duur kon zijn, reikte zijn ambitie verder. Of, zoals hij zelf achteraf schreef: Ik besloot nu gestaag te werken aan de bouw van een stenen huis met een open haard, en te proberen voldoende zeehondenhuiden te bemachtigen om het dak te bedekken. Dat laatste was natuurlijk het moeilijkste. Daar hadden ze dakspanten voor nodig, maar ze slaagden er niet in genoeg drijfhout te verzamelen. Gelukkig troffen ze op een strand het kadaver van een walvis aan en konden ze diens ribben als dakspanten gebruiken.

Groot is het Barnard Memorial Museum uiteraard niet, verrassend goed uitgebouwd is het wel

Barnard Memorial Museum

In die tijd was New Island alom bekend voor zijn zoetwaterpoelen en zijn rijk dierenleven. Gelukkig maar, want dat betekende dat er soms een walvisvaarder in de baai opdaagde om zijn voorraden aan te vullen. Op 26 november 1814 was het zover. Na bijna 18 maanden werden de vijf onfortuinlijke schipbreukelingen door de Britse walvisvaarder Indispensable uit hun penibele situatie verlost.

Over de oorlog werd aan boord ditmaal wijselijk gezwegen – een maand later zou daar sowieso met de Vrede van Gent een einde aan komen. De Britse kapitein zette de Amerikanen netjes af voor de kust van het Peruaanse Pisco. Zijn ervaringen beschreef Barnard achteraf uitgebreid in A Narrative of the Sufferings and Adventures of Capt Charles H. Barnard, een boek dat nog steeds in een hedendaagse uitgave verkrijgbaar is.

 

 

Op de plek waar eertijds de hut van Barnard vermoedelijk stond, bevindt zich vandaag het Barnard Memorial Museum. Voor de bouw ervan zijn deels oorspronkelijke materialen van de hut gebruikt. Groot is het museum uiteraard niet, verrassend goed uitgebouwd is het wel. Diverse artefacten liggen er, zoals een deel van de reling van de vergane Isabella, een heus harpoenkanon, een schedel van een zeeluipaard, diverse gebruiksvoorwerpen van walvisvaarders, …

Maar verreweg het meest opmerkelijke zijn enkele rotsblokken met diepe, evenwijdige gleuven. Het werk van rotspinguïns is dat. Al duizenden jaren klimmen ze steeds opnieuw over dezelfde paden naar hun kolonies. Op de steilere delen van het traject laat dat zijn sporen na. Steun zoekend met hun scherpe klauwen hebben de rotspinguïns ongewild centimetersdiepe groeven in het harde gesteente uitgesneden.

Steun zoekend met hun scherpe klauwen hebben de rotspinguïns ongewild centimetersdiepe groeven in het harde gesteente uitgesneden

Magelhaengans (v) met kuikens

Tim is een van de enthousiaste medewerkers die dit museum runnen. Acht maanden per jaar verblijft hij daarom op dit eiland. Net zoals Nick gisteren op Bleaker Island laat ook Tim niet na op te merken dat hij ons niet verwacht had. Gewoonlijk laten expeditiecruiseschepen New Island immers links liggen als er zo’n sterke wind staat.

Waarom David in beide gevallen de landingen toch liet doorgaan, zullen we straks van hemzelf vernemen. Onze ervaring en de vaardige wijze waarop we de procedures van in- en uitstappen uitvoerden, hadden hem ervan overtuigd dat ook deze landingen geen onaanvaardbare risico’s zouden inhouden. Voilà, nu horen we het eens van iemand anders.

 

Keizeraalscholvers

Wat we van ons bezoek aan Settlement Rookery vonden, wil Tim weten. Overweldigend, uiteraard, daar bestaat geen twijfel over. En dat is dan nog maar een deel van het dierenleven dat je hier op de kust kan aantreffen, voegt Tim er fier aan toe. Wat wenkbrauwalbatrossen betreft, heb je alleen al op New Island 15 000 broedparen, en nog eens 15 000 op North Island, een eilandje net ten noorden van New Island. En dan heeft hij het niet eens over de zeeleeuwen, de magelhaenpinguïns, de ezelspinguïns, de rotspinguïns en vooral de dunbekprionen waarvan je op dit eiland de grootste kolonie ter wereld aantreft.

Elf uur is het wanneer we met spijt in het hart het eiland de rug toekeren. Onze allerlaatste landing was dit. Om half twee licht de Magellan Explorer het anker en varen we de open zee en de nooit aflatende westenwinden tegemoet. Dat zullen we snel merken. Nog voor we de beschermende baai helemaal achter ons gelaten hebben, begint het stampen van het schip al.

In de loop van de nacht registreren we zelfs een pitch van 35°. Een hoek van 35° met het horizontale vlak is dat, in wielertermen een helling van 70 %

Strong Tide Point

Strong Tide Point is de omineuze naam van de kaap aan stuurboord. Dat zegt genoeg. Tot vier meter hoog reiken de golven, de wind giert met 43 knopen of 80 km/u over het water. Zo ver we kijken kunnen prijkt schuim op de woeste golfkoppen. In de verte slaan metershoge witte fonteinen op de steile kliffen te pletter.

In de loop van de nacht zal de meetapparatuur van de Magellan Explorer zelfs enkele keren een pitch van 35° registreren. Een hoek van 35° met het horizontale vlak is dat, in wielertermen een helling van 70 %.

Twee procent van de energie van alle golven wereldwijd volstaat voor de totale energiebehoefte van de mensheid

 

Morgenavond omstreeks 20 u. zullen we de rustige wateren van de Straat Magellaan bereiken en zondagochtend zullen we dan in alle vroegte in Punta Arenas arriveren, na in totaal 5 474 km gevaren te hebben. Later die dag zal onze reis huiswaarts beginnen, vier vluchten van in totaal zeventien uur.

En of dat dan echt wel zoveel moeite waard was, zullen ze ons niet zonder een zweem van scepticisme en ongeloof vragen

Scotiazee

Wat we gezien hebben, zullen ze ons straks op het thuisfront vragen. Albatrossen, stormvogels, pinguïns, zeeolifanten, pelsrobben en nog een hele reeks andere diersoorten, zal ons antwoord zijn. En hoelang we daarvoor onderweg geweest zijn, zullen ze ons vragen. Twintig dagen, waarvan twaalf dagen alleen maar vliegen of varen. En hoe koud het daar was, zullen ze ons vragen. Doorgaans net boven nul, met gevoelstemperaturen net onder nul. En of dat dan echt wel zoveel moeite waard was, zullen ze ons niet zonder een zweem van scepticisme en ongeloof vragen. Wel ja, zal ons stellig antwoord zijn, het was de moeite honderd procent waard, maar dat besef je pas ten volle als je ertussen staat – tussen die tienduizenden wezens die daar broeden, trompetteren, paren, kibbelen, waggelen, baltsen, brullen, fluiten, slapen, vechten, zwemmen, klapperen, krijsen, geeuwen, stinken, kwetteren, spelen, grauwen en snauwen te midden van die overrompelende natuur.

Top

Jaak Palmans
© 2025 | Versie 2025-12-19 14:00