Soenion – Athene
Griekenland – Attica | Anno 2018
Kaap Soenion
Nationaal Archeologisch Museum

Kaap Soenion

Op Kaap Soenion, een zeventigtal kilometer ten zuidoosten van Athene, werd in 444 v.Chr. een tempel voor Poseidon opgericht

Het witmarmeren gebouw was een tijdgenoot van het Atheense Parthenon en was van ver op zee zichtbaar

Een mooiere locatie voor een tempel voor de Griekse god van de zee is amper denkbaar
|
|
|

Steenpatrijs met kuikens. De soort is inheems in Zuid-Europa

De Mirtoïsche Zee, met in de verte het eiland Patroklos
Athene

Efzonen houden de wacht bij het Griekse parlementsgebouw
|
|
|
Hun traditionele kledij, inclusief pompons, is gebaseerd op de kledij van de Kleften, de vrijheidsstrijders die sinds het einde van de 18e eeuw vochten voor de Griekse onafhankelijkheid


Academie van Athene, instituut ter ondersteuning van wetenschappelijk onderzoek

Het Olympeion, gewijd aan de oppergod Zeus, was in de Hellenistische periode de grootste tempel van Griekenland. De bouw begon in de 5e eeuw v.Chr., maar werd pas voltooid in… 125, meer dan zeshonderd jaar later. Slechts 15 van de 104 zuilen staan nog overeind

De Bibliotheek van Hadrianus werd in 132 gebouwd en telde vermoedelijk drie verdiepingen
Op de houten planken tegen de muren was plaats voor naar schatting 20 000 perkamenten |
|
Een beeld van Victoria Romana herinnerde er aan een van de overwinningen van het Romeinse leger |

De kalkstenen Lykavittósheuvel is 277 m hoog en overtroeft zo de Akropolisheuvel met honderdtwintig meter

De kerk van Panagía Kapnikaréa op de drukke Ermoustraat is een van de oudste kerken van Athene. Omstreeks 1050 werd ze gebouwd op de ruïnes van een oude Griekse tempel gewijd aan een godin
De Grieks-orthodoxe kerk is aan de Opdracht van Maria gewijd |
|
Een Pantocrator siert de koepel |

De oorspronkelijke Byzantijnse fresco’s zijn niet bewaard gebleven. De huidige schilderingen dateren uit de eerste helft van de 20e eeuw

Ifestou, populaire winkelstraat

De kerk van Agion Asomaton dateert uit de 11e of de 12e eeuw
|
|
|
Het orthodoxe kerkje fungeert nog steeds als parochiekerk

Het marmeren Holocaustmemoriaal van DeAnna Maganias (2010) eert de tienduizenden Griekse Joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden gearresteerd, gemarteld en geëxecuteerd. Het monument neemt de vorm aan van een Davidsster die uit elkaar gevallen is en geeft zo symbolisch het lot van de slachtoffers weer
Klassieke Agora

De klassieke agora van Athene werd in de 6e eeuw v.Chr. aangelegd, maar in 480 v.Chr. door de Perzen verwoest. Spoedig zou hij in al zijn pracht herrijzen

Het markantste gebouw is de tempel van Hephaistos, een van de best bewaarde oud-Griekse tempels

Hephaistos was onder meer de god van de ambachtslieden, de smeden, de metaalbewerking, het vuur en de vulkanen. Rond de tempel bevonden zich talloze pottenbakkerswerkplaatsen en metaalbewerkingswerkplaatsen

De stoa van Attalos werd in 267 volledig verwoest en pas in de jaren vijftig van de vorige eeuw nauwgezet gereconstrueerd. Met zijn lengte van 115 m was dit gebouw met zijn twee verdieping het grootste van de klassieke agora

Vermoedelijk werden de 21 kamers op beide verdiepingen als winkels gebruikt. Dat maakt van de stoa van Attalos wellicht ’s werelds oudste overdekte winkelgalerij
Ionisch kapiteel in de stoa van Attalos |
|
Stoa van de Reuzen |

De Byzantijnse kerk van de Heilige Apostelen (omstreeks 1000) hoort eigenlijk niet thuis op de klassieke agora. Gezien haar historische waarde heeft men ze behouden en zelfs gerestaureerd
|
|
|
De fresco’s in de kerk (met links een Pantocrator in de koepel) dateren uit de 17e eeuw
Romeinse Agora

De Poort van Athena Archegetis gaf toegang tot de Romeinse agora. Deze werd omstreeks 15 v.Chr. gebouwd in opdracht van keizer Augustus

Het meest opvallende gebouw van de Romeinse agora is het vrijwel intacte Horologion van Andronicus van Cyrrhus, vaak de Toren der Winden genoemd

Het achthoekige gebouw bevatte onder meer een door water aangedreven klok, enkele zonnewijzers en een enorme windvaan

Bovenaan worden de acht windrichtingen verpersoonlijkt door een van de windgoden. Hier is dat Boreas, de noordenwind, gekleed in een dikke jas
Plaka
|
|
|
Plaka, een historische wijk van Athene op de hellingen van de Akropolis
|
|
|
Anafiotika
Anafiotika, een verborgen juweel aan de voet van de Akropolis |
|
In de verte de Lykavittós |
|
|
|

Akropolis

Oorspronkelijk was de Akropolis de stadsburcht van het oude Athene. Na de verwoesting door de Perzen in 480 v.Chr. werd de site uitgebouwd als een verzameling schitterende heiligdommen

De propyleeën vormden de monumentale ingang van de Akropolis

Het Erechteion was aan de goden Athene en Poseidon gewijd. Met de bouw ervan werd pas in 421 v.Chr. begonnen. Het asymmetrische gebouw is op ingenieuze wijze aangepast aan de onregelmatigheden van de bodem

Zijn faam dankt het Erechteion aan zijn zuidelijke portico waar de zes zuilen als meer dan levensgrote vrouwenfiguren uitgewerkt zijn – de wereldberoemde Kariatiden, zo genoemd omdat ze gemodelleerd zijn naar vrouwen uit Karyes in Laconië
|
|
|
De oorspronkelijke Kariatiden zijn naar het Akropolismuseum overgebracht

De blikvanger van de Akropolis is natuurlijk het Parthenon, voltooid in 438 v.Chr. en gewijd aan Athena Parthenos, de patrones van de stad. In de tempel bevond zich haar 13 m hoog standbeeld van goud en ivoor van de beroemde beeldhouwer Phidias

Het Parthenon is de grootste Dorische tempel van Griekenland en de enige die volledig in marmer gebouwd is (op het houten dak na). De bouw ervan duurde vijftien jaar
|
|
|
De friezen van het Parthenon stellen scènes uit de Panathenaeïsche processie voor

Het Odeion van Herodes Atticus (161 n.Chr.) op de zuidelijke flank van de Akropolis biedt plaats aan vijfduizend toeschouwers. Het wordt nog steeds gebruikt voor concerten en voor opvoeringen van toneel, opera en ballet

In een natuurlijke grot in de zuidelijke flank bevindt zich een orthodox-christelijke kapel die gewijd is aan Panagia Spiliotissa (Onze-Lieve-Vrouw van de Grot). De afgelegen ligging van de grot maakte de kapel ideaal voor erediensten in tijden van vervolging of instabiliteit

Het Dionysustheater is het oudste theatergebouw in Europa en de bakermat van de antieke tragedie. In de Romeinse tijd moest een stenen balustrade de toeschouwers dan weer beschermen tegen het geweld in de arena
|
|
|
Eertijds boden 67 rijen marmeren zitbanken plaats aan circa 17 000 toeschouwers

Akropolis – Parthenon
Nationaal Archeologisch Museum

Topstuk van het Nationaal Archeologisch Museum is het zogenaamde gouden dodenmasker van Agamemnon. Toen Heinrich Schliemann het masker in 1876 in Mycene opgroef, was hij er immers rotsvast van overtuigd dat het aan Agamemnon toebehoorde, de Myceense koning die we uit de Ilias kennen. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat het masker uit 1600 v.Chr. stamt, dat is 400 jaar voor het beleg van Troje

Myceense juwelen uit de 16e eeuw v.Chr.

Bronzen dolk uit Mycene (16e eeuw v.Chr.). Met zilveren en gouden inlegwerk is een leeuwenjacht uitgebeeld

Gouden diadeem, Mycene, 16e eeuw v.Chr.

Vrouwelijke figuren. Grafgiften uit Mycene
Bronzen beeld van Zeus of van Poseidon (460 v.Chr.), aangetroffen in een Romeins scheepswrak in de buurt van de Kaap van Artemision |
|
Bronzen beeld van een efebe, aangetroffen in een scheepswrak (70 – 60 v.Chr.) voor het eiland Antikythera. Efeben waren jongelingen die de leeftijd van 18 jaar bereikt hadden en verplicht in militaire dienst moesten |
Eeuwenlang ging men ervan uit dat de beschrijving van een helm vervaardigd uit de slagtanden van everzwijnen in Homeros’ Ilias een verzinsel was. Tot archeologen resten van zulke helmen vonden (Mycene, ca. 1400 v.Chr.) |
|
De Varvakeion van Athene (1,05 m hoog, 200 – 250 n.Chr.) geeft ons een idee van hoe het monumentale standbeeld in goud en ivoor van Athena Parthenos er moet hebben uitgezien |
Minoïsch aardewerk met dolfijnmotief (2100 v.Chr.) |
|
|

Net zoals Pompeï werd het dorp Akrotiri op het eiland Thera (het huidige Santorini) na een vulkaanuitbarsting onder een metersdikke laag van puimsteen en vulkanische as bedolven. Hierdoor zijn de levendige fresco’s op de wanden opmerkelijk goed bewaard gebleven. Zoals dit Lentefresco (ca. 1600 – 1500 v.Chr.) met lelies die groeien tussen kleurrijke vulkanische rotsen en zwaluwen die tussen de bloemen vliegen
Museum voor Cycladische Kunst
Museum voor Cycladische kunst. Cypriotisch idool (3900 – 3000 v.Chr.) |
|
Oude Griekse oorlogshelm (Korinthisch type) |
Cycladisch idool in een gestileerde, symmetrische weergave (2e millennium v.Chr.) |
|
De bekerdrager, een iconisch beeldhouwwerk uit de Cycladische kunst (2800 – 2300 v.Chr.) |
|
|
|
|
|
Rond 2700 v.Chr. ontwikkelden Cycladische beeldhouwers een nieuw soort vrouwenbeeldje, waarbij de vrouw haar armen over haar buik vouwt en haar linkerarm op haar rechter rust. Met hun eenvoudige, strenge lijnen hebben de Cycladische kunstenaars hun invloed tot in de 20e en de 21e eeuw doen gelden

Een pyxis (een vat om cosmetica, snuisterijen of sieraden in te bewaren) met een deksel met vier paarden (Kerameikos, 735 v.Chr.)
Kerameikos

Meer dan twee millennia lang was Kerameikos een belangrijk centrum van pottenbakkers. Aan deze wijk van Athene danken we ons woord keramiek. De Heilige Weg liep er dwars doorheen (midden op de foto, van links naar rechts)

Kerameikos was tevens de grootste begraafplaats van Athene. De grafstele van Hegeso (uiterst links) staat bekend als een van de mooiste Attische grafsteles
De Athener Dexileos sneuvelde op 20-jarige leeftijd tijdens de Korinthische oorlog (394 v.Chr.). Op zijn grafstele valt hij te paard een Spartaanse vijand aan |
|
De grafstele van Demetria en Pamphile (320 v.Chr.) is een van de laatste versierde grafmonumenten van Kerameikos. Daarna gold een verbod op versierde graven |
Lekythos (oliekruik) met figuren op een witte achtergrond (420 v.Chr.) |
|
Loutrophoros (kruik om badwater aan te dragen) met een voorstelling van rouwende figuren |
|
Alabastron (zonder voet) om parfums of massageoliën in te bewaren |
Jaak Palmans
© 2025 | Versie 2025-09-08 14:00