Vergina – Thessaloniki
Griekenland – Macedonië | Anno 2018
Vergina
Museum van de Byzantijnse Cultuur
Vergina
In 1977 werd in de omgeving van Vergina de ongeschonden graftombe van koning Philippus II van Macedonië ontdekt, de vader van Alexander de Grote. Eertijds bevond zich hier Aigai, de oorspronkelijke hoofdstad van Macedonië. Het paleis was het grootste gebouw uit het klassieke Griekenland. Hier werd Alexander in 336 v.Chr tot koning gekroond na de moord op zijn vader. In de 3e eeuw werd de stad verlaten
Naast het graf van Philippus II bevonden zich nog drie andere graftomben in de tumulus, waarvan er twee geschonden waren (zie foto)
Pella
Het beroemde mozaïek van Alexander de Grote werd in Pompeï in het Huis van de Faun aangetroffen. Het origineel bevindt zich in het Archeologisch Museum van Napels
Pella – Galerij en winkelruimten van de agora. In het begin van de 4e eeuw v.Chr. nam Pella de rol van Aigai als hoofdstad van Macedonië over. Hier was het dat Alexander de Grote in 356 v.Chr. geboren werd
Pella – Huis van Dionysius. Deze woning besloeg een oppervlakte van circa 3 400 vierkante meter. Elke kamer was met fraaie mozaïeken van kiezels versierd
Huis van Dionysius – Leeuwenjacht
Huis van Dionysius – Leeuwenjacht (detail)
Huis van Dionysius – Dionysius op een panter
Huis van de Ontvoering van Helena – Centraal paneel van de Ontvoering van Helena door Theseus (circa 300 v.Chr.)
|
Hertenjacht met twee mannen en een hond (omstreeks 320 v.Chr., gesigneerd door Gnosis) |
|
|
|
|
Grafgiften in de tomben van vrouwen
Grafgiften in de tomben van mannen
|
|
|
Grafgiften in de tomben van mannen
Aphrodite |
|
Pottenbakkerij |
Levendig tafereel van een Macedonisch banket op het fries van een graftombe uit Agios Athanassios (laatste kwart van de 4e eeuw v.Chr.)
Thessaloniki
Bovenstad
Ano Poli, de bovenstad van het Byzantijnse Thessaloniki, was door een indrukwekkende stadsmuur van vier kilometer omgeven. Die werd tussen het einde van de 4e en het begin van de 5e eeuw gebouwd
Thessaloniki aan de Thermaïsche Golf of de Golf van Thessaloniki
Het Vlatadonklooster uit de 14e eeuw is het enige Byzantijnse klooster in Thessaloniki dat nog in gebruik is. Tijdens de bezetting door de Ottomanen heeft het een tijdlang als moskee gefungeerd
Stadsmuur |
|
De oorspronkelijke Hosios Davidkerk werd op het einde van de 5e eeuw gebouwd |
Het mozaïekicoon van Christus in de apsis zou op wonderbaarlijke wijze tot stand gekomen zijn zonder menselijke tussenkomst. Het stelt Christus voor die een Griekse tekst vasthoudt. Het is een voorbeeld van een theofanie, waarbij god zich rechtstreeks aan de mens manifesteert
De Hagios Nikolaos Orfphanoskerk werd gebouwd in het begin van de 14e eeuw en is vooral bekend om haar fresco’s
Thessaloniki – Bovenstad |
|
|
De Hagios Demetrioskerk zou gebouwd zijn op de plek waar Sint-Demetrios in 306 de marteldood stierf. De basiliek in haar huidige vorm met vijf beuken werd tussen 629 en 635 gebouwd
Bij de grote brand van Thessaloniki in 1917 werd de kerk bijna volledig verwoest. Pas in 1948 werd ze gerestaureerd |
|
Deel van de iconostase |
Maria met Kind en de aartsengelen Michaël en Gabriël in de apsis (1948)
De Hagios Demetrioskerk is beroemd vanwege een zestal bewaard gebleven mozaïekpanelen uit de 7e eeuw, zoals deze Heilige Maagd Maria met Sint-Theodorus |
|
Mozaïek van Sint-Joris met twee kinderen. De heilige draagt een typische ceremoniële mantel (chlamys) waarop een trapeziumvormig paneel (tablion) geborduurd is |
Relieken van Sint-Demetrios. Tijdens de inval van de Noormannen in 1185 werden ze veiligheidshalve uit de kerk meegenomen. Pas in 1978 keerden ze uit het klooster van Sint-Laurentius van Campo in Noord-Italië naar Thessaloniki terug en werden ze in een zilveren relikwiehouder geplaatst
Archeologisch Museum
Een van de topstukken van het museum is de Krater van Lydos (560 v.Chr.). Zulke kraters werden bij banketten gebruikt om wijn met water te verdunnen, maar deze krater was als urne aan een antiek graf in Thermi nabij Thessaloniki toegevoegd.
Op de voorzijde is de beroemde jacht op het everzwijn van Calydon afgebeeld, een verschrikkelijk beest dat door de godin Artemis naar Calydon in Aetolië was gestuurd als straf. Oeneas, de koning van Calydon, had immers nagelaten de godin bij het offerritueel voor de eerste jaarlijkse vruchten van zijn land te betrekken. Het gewonde dier wordt aangevallen door vijf jagers met speren en bogen, en door hun drie honden die het verslinden. Een zesde jager ligt dood onder het everzwijn.
Lydos was een van de belangrijkste vaasschilders uit het midden van de 6e eeuw v.Chr., werkzaam in de Atheense wijk Kerameikos
|
|
|
Gouden dodenmaskers die over de mondholte van een overledene geplaatst werden
Grafkrans met mirte- en perenbloemen (goud- en glaspasta, 350 – 330 v.Chr.). De goudsmid gebruikte bladgoud, draad, kralen en blauw en groen email om een zeer levendige en indrukwekkende kroon te creëren. De uitstekende staat van conservering betekent dat de krans uit een onaangetast graf komt. Zulke grafkransen kwamen vaak voor in aristocratische of koninklijke graven en waren krachtige symbolen van status en overwinning
Zilveren wijnbeker waarbij het hoofd van Dionysius geleidelijk tevoorschijn komt naarmate de beker leeggedronken wordt (350 – 325 v.Chr.) |
|
Oorhanger |
Aphrodite |
|
Prehistorische terracottafiguur uit het neolithicum of de vroege bronstijd |
|
|
|
Het topstuk van het museum is de beroemde volutenkrater van Derveni (560 v.Chr.), een voortreffelijk meesterwerk van antieke metaalbewerking uit de late 4e eeuw voor Christus. De voluten die boven de rand van de krater uitsteken, tonen onder meer de maskers van Heracles en Achelous. De ingewikkelde reliëfs met afbeeldingen van Dionysus en zijn bacchanten zijn verbazingwekkend gedetailleerd en uitzonderlijk goed bewaard gebleven
Alabastra uit graf A van Derveni. Zulke flesjes dienden om parfums of massageoliën in te bewaren
Museum van de Byzantijnse Cultuur
Het Museum van de Byzantijnse Cultuur werd geopend in 1994 en bevat onder meer deze graftombe in de vorm van een tongewelf met scènes van de familie Flavios Estorgos wanneer ze hun overleden voorouders vereren (midden 4e eeuw)
Deel van een fresco dat de voetwassing voorstelt (1360 – 1380)
Icoon met de heilige Athanasius de Belijder en de heilige Antonius. Byzantijnse iconen vertonen nooit een vloer of een natuurlijke achtergrond, waardoor de afgebeelde figuren in de lucht lijken te zweven |
|
Heilige Dionysius de Areopagiet. De gouden achtergrond geeft de gloed weer van het Goddelijke Licht en staat zo symbool voor Gods onzichtbare aanwezigheid |
Krijgshaftige heiligen verdedigen de christenen tegen de vijand. Bovenaan Sint-Joris en Sint-Demetrius met de arts Sint-Panteleimon. Onderaan Sint-Theodorus de Generaal en Sint-Theodorus de Soldaat met de kluizenaar Sint-Antonius (eind 14e, begin 15e eeuw) |
|
De Heilige Spyridon bracht het van herder tot bisschop en wordt daarom steeds met een herdersmuts voorgesteld. Het is een populaire heilige in de Balkan en in Cyprus |
De apostelen Petrus en Paulus |
|
De Heilige Maagd Maria voorgesteld als Elousa, de meest menselijke van de drie standaardvoorstellingen in de orthodoxe iconografie. Moeder en Zoon weten welk lijden Hem te wachten staat. In een troostend gebaar vleit Maria haar hoofd liefdevol tegen dat van haar Zoon |
Benedenstad
De resten van het Romeins Forum werden eerder bij toeval ontdekt in de jaren zestig van de vorige eeuw. Het forum werd in de 2e eeuw door de Romeinen gerenoveerd en was waarschijnlijk tot in de 6e eeuw in gebruik
In het Romeinse Odeon vonden artistieke evenementen, gladiatorgevechten en officiële bijeenkomsten plaats. Indertijd was het een overdekt gebouw
Het Aristotelesplein is het belangrijkste stadsplein van Thessaloniki en bijna synoniem met de stad zelf
Onder de Ottomaanse heerschappij was Thessaloniki uitgegroeid tot een stad met smalle straatjes. De grote brand van 1917 bracht daar verandering in. Architect Ernest Hébrard ontwierp deze monumentale as met haar imposante gevels zoals die ook in andere Europese steden voorkwamen
Standbeeld van Aristoteles, geboren in Stageira, ongeveer honderd kilometer van Thessaloniki. Hij was een van de meest invloedrijke klassieke filosofen in de westerse traditie en twee jaar lang de privéleraar van Alexander de Grote |
|
De Witte Toren is een Ottomaanse vesting uit de tweede helft van de 15e eeuw. Hij telt zes verdiepingen, is 34 m hoog en heeft een omtrek van 70 m. Het is het meest karakteristieke monument van de stad |
De Leoforos Nikis of de Overwinningslaan is een van de drukste verkeersaders van Thessaloniki. Ze strekt zich over een lengte van ongeveer een kilometer uit langs de waterkant
Jaak Palmans
© 2026 | Versie 2026-02-20 14:00